Un devezh leun a vrezhoneg

M’emaoc’h eveldon en ur c’houblad divyezhek gant hini ebet en o familh hag a oufe brezhoneg e ouzoc’h pegen diaes eo lakaat ar vugale d’ober gant hor yezh. Ret eo kavout troioù ha distroioù, bezañ fin, evit ma teurvezfent ober gant ar yezh emaon o klask legadiñ dezhe.

petshop_brezhonegHirie em eus asantet prestañ ma fellgomzer da’m merc’h evit ma rafe filmoù gant he delwennigoù petshop. Goude bezañ gwelet he devoa kalz a blijadur gant se em eus lavaret dezhi: « Perak ne rafes ket ar memes tra e brezhoneg? Goude e c’hallfemp o lakaat e Youtube. » Lammet he deus gant al levenez, poket din e-leizh ha redek d’he c’hambr d’ober, neket ur filmig hepken, pemp ne lavaran ket! Evel-just n’int ket disi, ken e-keñver ar filmañ hag ar seveniñ, ken e-keñver ar yezh met ne oa ket aze e oa ar pal a-benn ar fin. Ur blijadur vras he deus bet d’ober gant ar yezh, setu ar pezh a felle din.

Mard oc’h kalonek a-walc’h pe m’hoc’h eus bugale a garfe sellet ouzh seurt videoioù (hep ger gros ebet!) setu he chadenn: Petshop e brezhoneg

 

Pokemon-Go

An eil tra am eus graet eo staliañ Pokémon Go. Ya, lenn a rit mat. N’on ket sot gant Pokémon. Droch e kavan an dud trelatet o redek war-lerc’h ar gwellañ Pokémon er bed. Koulskoude em eus soñjet e vefe mat kaout ur prantad ha ne vefe ket « labour skol » (studial ur skrid, leuniañ fichennoù…) evit komz an eil gant egile. Staliet em eus ar c’hoari eta o soñjal e c’hallfemp mont da vale ha komz

diwar-benn traoù a bep seurt. Un digarez ne oa ken eta. N’eo ket aet an tenn er c’hleuz! Kerzhet hon eus e-pad un eur hanter, graet tro-dro da 2km500, kavet 12 Pokémon, c’hoarzhet kalz, lakaet ar gaoz war en em reteriñ, war ar savadurioù pennañ er gêriadenn, gwelet ur glazard (hi he deus e welet, me ne’m eus ket)… Meur a wech am eus ranket degas da soñj dezhi ar reolenn nemeti a oa bet lakaet: komz brezhoneg hepken, met dalc’hmat he deus graet hep hegaziñ, hep lavaret evel re alies: « Re ziaes eo. »

Goude Pokémon Go e c’hallfemp ober GeoCaching, n’eus ket nemeur a dra e brezhoneg avat…

 

Talking dice

image
Talking dice

En em lakaet on da vroudañ ma bugale kalz muioc’h da gomz brezhoneg. Evit se ouzhpenn adlavaret kant gwech bemdez « ne gomprenan ket » (ha pa ouzont ervat n’eo ket gwir) dezhe da adlavaret o frazenn er yezh vat, ouzhpenn se eta e c’hoariomp.
Kavet hor boa ur c’hoari a-zoare evit labourat ar gomz, ar faltazi hag… An tresañ, ur reolenn nevez gant ma merc’h.

Talking dice zo ur c’hoari diñsoù gant skeudennoù. Ijinet eo bet gant ur Gembreadez, Emily Dalv hec’h anv, kelennerez war ar yezh. Eeun eo ar c’hoari, ur wech taolet an diñsoù e vezont kemeret a bep eil gant ar c’hoarierien ha tamm ha tamm e savont ur gontadenn.

Hirie e vennas ma merc’h tresañ ar pezh a gontemp.

Setu an disoc’h…
image

image

Pigos farsour

An deiz all em boa graet ma soñj ober labourioù dorn gant ar vugale. N’eo ket alies e c’hoarvez rak n’on ket trpigos_moutigoet kement-se gant an troc’hañ, ar plegañ hag ar pegañ. Dre ma fell din cheñch micher avat ez eo dav din deskiñ un tamm. Un afer all eo avat hag a vo kontet deoc’h marteze pa vo sklaeroc’h ha suroc’h.

Lezet em boa pep tra a-gostez evit ober war o zro da vat. Un nebeud skouerennoù eus Moutig am eus hag ar pezh zo mat er gelaouenn-se eo e oa traoù da sevel gant an dorn. E-touesk an traoù-se e oa ur « pigos farsour », gouzout a rit ar follenn pleget evit ma c’hallfe an nen lakaat e vizied, poentoù liv, ret eo lavaret un niver etre unan ha dek, dibab ul liv hag an tamm paper a vez savet evit diskoachañ ur bomm bennak.

Loc’het fall e oa ar bitellat dre ma n’on ket boaz em boa lakaet ma merc’h da droc’hañ ar follenn e-lec’h ma rankfe bezañ pleget. En ur faziañ e vez desket… Un tamm lietenn beg bennak ha ratreet an traoù. Laouen ar plac’hig hag he zad.

C’hoariet ur pennadig gant ar pigos-se ha lavaret em boa dezhi e c’hallfe en kas ganti d’ar skol d’en diskouez d’he c’hamaladezed. Ar pezh a reas gant plijadur. Evit doare e oa bet kavet mat an dra-se gant ar skolaerez rak da noz e teuas ma merc’h ha ma mab en-dro gant pep a bigos. Re vihan eo ma mab evit ober unan hep skoazell.

Ma merc’h a gontas din he devoa kemeret ul levr ha savet goulennoù diwar e benn en he figos. Ho lezel a ran da sellet ouzh he labour. Me ‘gav din ez eo un doare a-feson evit lakaat ar yezh da vezañ hini ar c’hoari. Labouret e vez war ar yezh war an dro: al livioù, an niveroù, al lenn.

Evel-just e welot fazioù yezh met evit ma c’hallfe ar vugale piaouañ ar yezh evel o hini ez eo arabat difaziañ dalc’hmat. Lezel o faltazi da labourat, sed ar pep pouezusañ aze.

 

Tata nes aon

Tata nes aonTresañ zo da’m merc’h ar pezh a dlefe skrivañ bezañ din. Kerkent ha ma c’hall e tres. « Petra a blij dit? » eo kustum da c’houlenn gant an dud er gêr ha dindan pemp munut e sav un dresadenn d’an nen.

Abaoe ur pennadig ez eo en em lakaet da skrivañ ouzhpenn. Ur frazenn bennak pe un danevell a-bezh, e galleg peurliesañ, evidon zoken.

Continuer la lecture de « Tata nes aon »

Kreñvoc’h ar brezhoneg

Soñj hoc’h eus pegen mantret e oa bet ma c’halon pa rankis tennañ ma bugale eus Diwan? Soñjit ‘ta pegen eürus eo bremañ ma vefont adarre er skol-se a-benn miz Gwengolo. Ya, tudoù, echu gant ar skol stad er bourk. Ha dav eo din displegañ perak? N’eo ket ez omp deuet da binvidik a-greiz-holl, tamm ebet. N’hon eus ket gounezet arc’hant el Loto, n’eus ket marvet un tonton amerikan din pe da’m gwreg kennebeut. Gwelet hon eus n’halle ket hon bugale deskiñ brezhoneg en un doare dereat gant o zad hepken o komz ar yezh er gêr. Goude m’eo kreñv o c’harantez evidon, ne c’haller ket lavarout ez eo efedus-tre an nebeut a vrezhoneg klevet gante. Ha n’eus ket da dortal n’eo ket laeret an anv « yezh vamm ».

Abaoe m’hon eus graet hon soñj o skoliata adarre e Diwan ez eus muioc’h a vrezhoneg er gêr. N’oufen ket lavarout deoc’h perak. En em lakaet eo ma gwreg d’ober gant an tamm brezhoneg a oar. Emichañs e vefe laouen he c’helenner o lenn kement-se, ne labour ket en aner. Da heul eo en em lakaet hon merc’h da gomz brezhoneg ivez. Yezh vamm pa lavaran deoc’h…

Lenn… Graet eo!

Pemzektez zo e c’houlenne ma merc’h diganin deskiñ lenn dezhi, mennet ar plac’h ha da lavaret dezhi pa gomze galleg da gomz brezhoneg. Ne deu ket aes hag anat ar brezhoneg ganti met gwell-ouzh-gwell eo.

Evit a sell ouzh lenn e reomp gant an hentenn Telo hag Anna evel ma’m boa bet tro da lavaret c’hoazh (s.o. ar pennad-se). Bemdez eta e c’houlenn ober he c’hentel lenn brezhoneg a-raok ober he labour skol evit brasañ plijadur he zad… hag he hini. N’eus ket tu tremen hep ober pe ober he labour skol da gentañ, nann ‘vat!, brezhoneg da gentañ, galleg goude pik echu.

Bemdez eta e pleustromp war al lenn ha displegañ a ran dezhi petra eo ar soniadoù ha kement a ouzon en holl daoust d’he selloù kot gwech ha gwech all. N’eus ket anv a droc’hañ berr, mont betek penn ar gentel hag ar poelladennoù a fell dezhi.

Ha digwener da noz he devoa lennet ul levr hec’h-unan pe dost evit ar wech kentañ. Ne oan ket aze siwazh ha ma santimant eo evel pa ne’m befe ket gwelet he c’hammedoù kentañ. Bezet pe vezet e oa lorc’h enni an deiz war-lerc’h ar beure o tiskouez din Ur pesk munut hag o lavaret: « Tata, lennet em eus al levr-mañ ma-unan. »

Muioc’h a lorc’h zo ennon c’hoazh ganti pa n’eo ket ul levr gallek he devoa klasket lenn da gentañ!

Ne vez ket aes dalc’hmat

yoda_saozneg

Skolaer ma merc’h a ro ar gaoz d’ar vugale e-pad ur pennad bep Lun ha bep da Yaou evit diskouez un dra bennak dirak ar c’hlasad pe evit kontañ un dra bennak diwar-benn ar pezh a fell dezhe.

An deiz all ez eo ul levr brezhonek a oa bet kaset d’ar skol gant ma merc’h hag hi lorc’h enni o reiñ da c’houzout e ouie brezhoneg.

Ar skolaer a oa bet laouen-tre evit doare hag en devoa lavaret d’ar vugale e vije ma merc’h o c’helennerez brezhoneg. Desket he devoa un nebeud gerioù da vugale ar c’hlas…

Ar pep « fentusañ » ez eo an doare ma’m boa gouezet e oa bet roet tro dezhi da ginnig al levr hag ar brezhoneg war an dro. Digoret em boa an nor sko ouzh ar porzh-skol ha klevet ur plac’hig o lavaret demat da’m mab.

« Demat, ça veut dire bonjour, » emezi din.
« Demat, mont a ra mat? Mont a ra mat, ça veut dire ça va bien, » am boa respontet.
« E. nous a appris plein de mots en anglais. »
« Non, en breton. Demat c’est du breton. »
« Non, non, elle nous a appris de mots en anglais. »

N’eo ket ar wech kentañ din klevet e komzan saozneg. Ur wech bennak dija e oa deuet merc’hedigoù da c’houlenn ouzhin: « Comment on dit requin en anglais? » P’o devoa ma c’hlevet o komz ouzh ma merc’h.
Soñj am eus em boa klevet tud all a gonte an hevelep tra, brezhonegerien koulz ha katalanegerien.

Ne vez ket aes dalc’hmat evit hor yezhoù adtapout o hiviz a-dre krabanoù ar saozneg.

An distro-skol

Pell zo ne oan ket deuet da skrivañ ur gerig diwar-benn ar brezhoneg er gêr. Ret eo lavaret ned a ket kalz war-raok. Souezhet e vezan, gwech ha gwech all, gant ma bugale, gant an hini vras dreist-holl, hag a vrezhonega a-greiz-holl pa c’hortozan an nebeutañ. Gant se e ouzon evelkent n’eo ket en aner e komzan brezhoneg oute ha pa respontfent e galleg peurliesañ.

Muioc’h e komzan brezhoneg ouzh ma gwreg ivez hag hi a ra un tammig muioc’h gant an nebeut a vrezhoneg a oar. Plijus eo.

Bemnoz, gouzout a rit, e lennan ur gontadenn da’m bugale. A bep eil e vez graet gant ma gwreg. An hini vras a nac’h e lennfe he mamm e brezhoneg, tra ma ne ra an hini bihan forzh ebet.

An noz all e laravas ma merc’h:
— Papa, mais comment on a fait ça? en ur ziskouez din al levr e oan o lenn dezhi.
— Petra? emezon-me pa ne gomprenen ket.
— Ben le livre, il n’y a pas beaucoup de gens qui parlent breton.
— Geus avat, met gwir eo ne welez ket kalz anezhe.

Evel un enezenn eo hon ti er mor a c’halleg a zo e Breizh-Uhel. Diaes eo he lakaat da gejañ ouzh bugale all hag a oar brezhoneg. An nebeud a anavezomp a ra kentoc’h gant ar galleg ha pe vefent en ur skol zivyezhek. Hag an dud deuet a gomz eus traoù evit an dud deuet. Ha bep tro ma wel ur film bevaat e c’houlenn hag ur stumm brezhonek a zo ivez. N’eus ket avat. Gouzout a rit petra eo moarvat en em gavout enket evel-se, kroget ennoc’h gant ur gourener kreñvoc’h egedoc’h, ha c’hwi war-nes tapout lamm gant ar goulenn eeun-se. Gwir eo n’eus ket kalz a filmoù bevaat hag a filmoù en hor yezh. Ar pezh hon eus kalzik avat ez eo levrioù. Setu ez eus goanag ennon e tommo un tamm muioc’h ouzh ar yezh hag e tesko un tamm muioc’h gant al lenn.

Lakaet em boa ar gaoz war al lenn c’hoazh. Re abred e oa rummad ar re vras evit deskiñ lenn da vat. Emañ ar CP o tont avat ha… kavet em eus hentenn Pascal Belz

telo_hag_anna_livre_de_lecture

Emichañs e teuin a-benn da zigeriñ dezhi dor al levtrioù brezhonek ha magañ a ray he spered gante. Emichañs e teuimp a-benn da zivizout diwar o fenn.

Emichañs…