Heklev sevenadurel Al Liamm

Gouzout a rit emichañs e kenlabouran gant Bremañ hag Al Liamm (skrivet eo un tu bennak er bann dehou a gav din) dreist-holl evit barn levrioù ha pladennoù. Kriz pe grisoc’h e vezan. Aes eo din e c’hallit soñjal peogwir ne savan ket kement-se ma-unan traoù lennegel, hag ar wirionez zo ganeoc’h emichañs.

Bezet pe vezet, tu zo da lenn ma fennadoù skridvarnerezh hep bezañ koumanantet d’Al Liamm (ho kuzuliañ a ran da goumanantiñ d’ar gelaouenn baper m’ho peus plas pe d’an hini eletronek ma n’eus ket kement-se a blas er gêr; s.o. ma fennad aze). Evit se n’ho peus nemet mont da lec’hienn Al Liamm ha dibab Heklev sevenadurel
alliamm_heklev

Petra ar foeltr emaout oc’h ober?

Lod ac’hanoc’h, marteze, a c’houlenn oute o-unan petra ar foeltr emaon oc’h ober er mare-mañ pa n’eus pennad nevez ebet er blog-mañ. Aes eo respont deoc’h, tudoù, o labourat e vezan bemdez em liorzh pe kentoc’h ar pezh a zeuy da vezañ ul liorzh. Betek-henn ne oa nemet treuzgeot en dachenn en-dro d’an ti. Geot fall a oa tremen diaes touzañ hag a dape betek hanter ma morzhed bep tro ma veze un devezh glav hag un devezh heol da heul. Ur spont na petra ‘ta!

Sed aze ma jez gant un trañch:

20140422-174444.jpg

Boulc’hañ an douar un tamm re galet ha mont gant al luskarar (« motokultor » ma fell deoc’h) da heul. Ha pa vo naet, tennet ar gwrizioù fall hag ar mein, kompezet amañ hag ahont, stummet an dachenn diouzh hor c’hoant, hadet e vo al leton.

Labour zo!

Karantez, digarantez

Tro am eus bet da lavaret c’hoazh, ur wezh d’an nebeutañ, pegen skuizh e vezan gant ar rouedadoù kevredel, pegen droch eo kaout « mignoned » ha n’anavezan ket estreget dre hanterouriezh ar rouedadoù-se. Mar skarzhfen an holl re n’anavezan ket e gwirionez e chomfe pemp den d’ar muiañ a gav din, ma gwreg en o zouesk. Pemp den… ha ne c’hallfen ket kas keloù dezhe dre bostel pe pellgomz oute? Pe pediñ anezhe da zont gant ho merenn?

Re aes eo kontañ ma buhez d’an dud dianav, soñjoù dister peurliesañ, tammoù disparti, netra da lakaat ar bed da cheñch ‘m eus aon. Hag an amzer kaset enne ne vez ket kaset da grouiñ, da dreiñ labour tud all. Ne vez ket kaset da lenn (levrioù), ne vez ket kaset da ziskuizhañ ma daoulagad pe ma spered — anzavit ganin ez eo un dismantr spered ar pezh a vez lennet war ar rouedadoù-se re alies.

C’hwec’h miz zo a gav din em boa paouezet ur miz bennak gant ar rouedadoù kevredel. Klaoustre e c’hallan chom pelloc’h hep o daremprediñ! Doareoù all zo evit chom kelaouet.

Plijadurusoc’h e kavan dont da lakaat ur gerig amañ em blog, ar pezh ne ran ket alies ken… dre ma kollan amzer el lec’hioù a ouzoc’h Wink

Evit ar re a fell dezhe gouzout pegoulz ec’h embannan ur pennad nevez e c’hallit koumanantiñ d’ar blog ha lakaat ur gerig ur wezh an amzer m’hoc’h eus c’hoant.

Kenavo d’ar c’hentañ pennad!

Lak ar son kreñvoc’h

Soñj am eus, pa oan krennard ha ne ouezen ket petra ober pe vijen bras em boa gwelet ur film Pump up the volume. Sed aze an dañvadenn:

Dav din anzav ne’m eus ket dalc’het soñj resis eus ar film-se, nemet ar santimant am boa bet neuze, ar c’hoant da vezañ buhezour radio. Ar memes santimant am boa bet ivez gant ur film all, siriusoc’h an danvez anezhañ: Good morning Vietnam.

En em welet a raen o kontañ traoù speredek ha fentus evit dihuniñ spered an dud pe evit o diduiñ…

Sellit! Ne’m eus ket kendalc’het gant ma videoioù ma lennen barzhonegoù enne. Marteze avat e vefe gwelloc’h sevel podskignadoù evit se, ne gav ket din e vefe ket dedennus-se na ken talvoudus-se gwelet ma fenn.

Ale ‘ta! Un dra ouzhpenn da ober ur wech an amzer.

Gwerzhañ levrioù brezhonek e Sant-Maloù

Ar sul all e oan bet o klask sav d’un nebeud levrioù brezhonek am eus e doubl da-geñver ur foar an traoù kozh aozet gant Div Yezh Sant-Maloù (skol bublik Angèle Vannier). Sioulik e oa kroget an traoù, un nebeud tud o sellout ouzh al levrioù, diardoù o dremmoù, pe lod o vouslavarout d’o fried : « Sell ‘ta, levrioù brezhonek! » (ur sell prim ouzhin ha kuit al laboused). Betek ma teuas klichedoù…

Gouzout a rit petra? N’in ket da gontañ deoc’h kement a zo c’hoarvezet pegen hegaset e voen gant tud torr-penn hag a zeuas da lavaret din o devoa klevet brezhoneg gant o zud-kozh hep kompren netra pe tud hag a ouie ur poz bennak met n’eo ket « le même breton que celui des livres. Vous savez de toutes façons à deux bourgs de distance il y avait de grandes différences. » pe c’hoazh « moi je ne le parle pas, non, mais j’ai un don pour les langues et je suis capable de vous dire si quelqu’un parle correctement ou si c’est du breton calqué sur le français. D’ailleurs j’ai peur qu’en allant aux cours à Saint-Malo, il en soit ainsi, j’ai des doutes sur les enseignants, même si je n’ai rien contre eux, hein. »

Naren! Ne gomzit ket deoc’h kennebeut eus ar paotr kozh e selloù o sklêrijennañ dirak al levrioù brezhonek, hag eñ tostik-tost ouzhin, oc’h astenn e skouarn pa oan o varvailhat gant ur mignon brezhoneger: « Komz a rit brezhoneg aze? », « Ya. », « Ne oan ket sur… » hag ar gaoz da vont e brezhoneg, laouen ar paotr o c’hallout toullañ kaoz ganimp, ha pa vefe evit displegañ dimp en devoa ezhomm da vezañ « ba’n ambiañs brezhonek ur pennad evit adkavout ar pozioù ».

Ne gontin netra deoc’h peogwir ez eo borodus. Ya, borodus e trofe an tamm blog-mañ tro-dro d’an « ac’hanta, n’ouzoc’h ket petra em eus klevet an deiz all gant hemañ-henn diwar-benn ar brezhoneg? » pe klemmichal ha leñvañ dalc’hmat diwar stad an traoù…

Echu!

Digoromp ar blog-mañ d’ar fent, d’ar blijadur, d’ar c’hrouiñ, d’ar skrivañ ha me ‘oar-me petra c’hoazh.

Kenavo ar c’hentañ, tudoù!

Taol degouezh fentus

Dec’h em eus cheñchet pourvezer evit ma fellgomzer hezoug. A-boan ma’m boa lakaet ma c’hartenn SIM ma reseven un SMS ha ne oa ket evidon. Ur plac’h, un anv brezhonek dezhi a c’houlenne ma vije kemeret un dra bennak gant he zad e-barzh ur c’harr.

Respontet em eus dezhi hegarat he devoa faziet war an niverenn ha lakaet ur poz bennak e brezhoneg. Ha goût a rit petra? Ar plac’h a oar brezhoneg ivez. Ur grennardez eo evit doare. Raktal he deus soñjet e oa unan bennak oc’h ober goap anezhi, goulennet ganin ha kelenner e oan e skolaj Diwan Lannevern… Bec’h he devoa o krediñ ne oan ket unan anavezet.

Fentus eo, soñjit ‘ta! Nouspet niverenn bellgomz a zo er c’hwec’hkogn, hag en em gavet eo daou vrezhoneger dre zegouezh.

Lakait daou zen e-tro ar memes oad, dremmoù koant dezhe, ha danvez ur film/romant fent ha karantez ho po.

Ha dañsal a rit?

Fentus eo a-wechoù ar pezh a c’haller klevet diwar-benn ar vrezhonegerien. Fentus ha souezhus war an dro.

Kustum on da glevet:- Da betra e servij komz brezhoneg?
– Tost marv eo ar yezh-se, gant piv e kaozeez?
– Ha gouest oc’h da lâret pep tra en brezhoneg?
… ha meur a dra all seurt-se.

An deiz all em boa klevet unan nevez:
– Dañsal a rez dañsoù Breizh, te, moarvat?

Ne oa ket lâret gant drougiezh nag evit ober goap. Ur gwir c’houlenn e oa, ranellerezh ha war an dro e oa savet gant ar soñj ne c’halljen ket dinac’h an dra peuzsur-se. Eya! Komz a ran brezhoneg neuze n’eus nep mar e tebran krampouezh ken lies ha bemdez, ec’h an d’ar festoù-noz bep sadorn, e selaouan strolladoù festoù-noz ha bagadoù a-hed an deiz.
Mont a ran amplik ganti un tamm aze e-keñver ar goulenn, gwir eo met anzavit n’eus ket kalz d’ober evit astenn ar soñjoù droch goude seurt goulenn.

Evit doare e soñj an dud ez eus ur seurt « pakad sevenadurel » hag adal ma tesk an nen un tamm brezhoneg e tesk ivez diouzh ar sonerezh, an dañsoù, ar fardañ krampouezh ha me ‘oar-me c’hoazh. Ne lavaran ket ne blij ket din an traoù-se, ne lavaran ket n’eus ket ur bern Bretoned savet mat hag o deus bet ar pakad sevenadurel-se en-yaouank. Ar pezh a lavaran-me eo: « Petra an diaoul? »
Hag adal ma komzer galleg e tañser valse musette bep sadorn er bal diouzh son boest-an-diaoul? Debriñ a reer keuz a vil vern gant pezhioù baguette en ur lonkañ gwin da gas an traoù-se d’an traoñ? Ha gwashoc’h c’hoazh morzhedoù raned?

Souezhus ha fentus ar goulenn… ha pa responter: « Ne ran ket. Ne blij ket din dañsal ha trouzus eo ar festoù-noz, re a dud evidon, » gwelet a reer neuze selloù souezhet: « A? Me ‘soñje din e oa lod eus ar pakad sevenadurel. »

Troioù-kaer Brisco County Jr

Ac’hanta! Henozh eo deuet c’hoant din da sevel ur pennad un tammig skañvoc’h evit ar pezh am eus lakaet nevez zo.

les-aventures-de-brisco-county-jr-serietv-4980
Brisco County Jr (Bruce Campbell)

Lakaet e vo ar gaoz neuze war ur stirad skinwel hag a blije din e bloavezhioù ’90: Troioù-kaer Brisco County Jr.

 Bet em eus tro da sellet en-dro ouzh ar 27 abadenn a oa bet skignet etre 1993 ha 1994. Ha kement a blijadur am eus bet c’hoazh evel ma’m boa bet d’ar c’houlz-se.

Brisco County Jr zo mab d’ur marshall brudet hag a zo deuet a-benn da serriñ John Bly, anezhañ ur paotr fallakr divorc’hed. Siwazh e kouezh en un trap stignet gant mignoned Bly ha toullet e vo e groc’hen d’ar marshall.
Un nebeud tud eus ar vegenn e San Fransisco a ra o soñj enfredañ un den da dapout Bly, peogwir e vezont laeret gantañ. Ha Brisco County Jr an hini en devo al labour d’ober, goude ma oa un den all war ar renk, Lord Bowler e anv.

juliuscarry1
Lord Bowler (Julius Carry)

Da hanterour etre an dud pinvidik-se hag an dastumer goproù emañ Socrates Poole, un alvokad fentus a-walc’h.

soc-and-brisco
En tu kleiz (evel m’ho poa divinet) Socrates Poole (Christian Clemenson)

Ton ar stirad zo skañv a-walc’h, ur seurt western… skiant-faltazi, war don ar fent e vez meneget elfennoù eus hon buhez a-vremañ (pe hogozik, pa oa er bloavezhioù ’90), hag ivez abalamour d’ar Voull (the Orb er yezh orin). Iskis eo ar voull-se ha drezi e teu un nerzh burzhudus ha galloudoù dreistordinal d’an nen a stok outi. Hag emañ e tonkad Brisco Jr kavout ar voull-se hag he tennañ a-dre krabanoù Bly. Ne lavaran ket hiroc’h avat betek-gouzout n’ho pefe ket gwelet ar stirad c’hoazh.

John Bly (Billy Drago) hag ar Voull
John Bly (Billy Drago) hag ar Voull

Petra ? eme lod ac’hanoc’h. N’en deus ket meneget Dixie ? Dixie Cousins! Alato! E e e ho lezel a ran da glask homañ war ar genrouedad.

Evit klozañ ar pennad e tlean lavaret n’on ket bet ma-unan o sellet ouzh troioù-kaer Brisco County. Ma merc’h a oa ganin (war-bouez tammoù traoù a oa ret din mouchañ he daoulagad evit na spontfe ket ouzh o gwelet). Ha gwrac’h eo bet buan a-walc’h gant ar stirad. Kement ha ken bihan m’he deus treset un dra bennak din ergentaou.

Doudou Bly(e) hag ar Voull
Doudou Bly(e) hag ar Voull

Diwar eñvor he deus savet an dresadenn. Ha me en lavar deoc’h, n’emañ ket tout al lorc’h e Pariz pa skrivan ar gerioù-mañ. :-p

Goulennoù skoemp

Gwech a vez e teu goulennoù skoemp gant ar vugale. Hirie zo bet unan eus an divizoù-se am laka diaes ha, peurliesañ, da drelatiñ evit brasañ plijadur an holl er gêr.

Evezhiadenn
Mard oc’h kristen e vefe gwell ganeoc’h marteze tremen ho hent. Feuket e c’hallfec’h bezañ gant ar pezh a vo da heul.

Ma merc’h a oa o flourañ an hini koshañ eus hon c’hizhier ha goulenn diwar-benn e oad.
« Bizibul zo koshoc’h evidomp, breurig, Tata, Mammig ha me? »
« Koshoc’h eo evidout hag evit da vreur. N’eo ket avat evit da dad ha din-me. »
« Perak oc’h kozh? » eme hon merc’h.
« Perak omp kozh? » emeve « N’eus ket keit-se e saven ar memes goulenn ouzhin-me ma-unan. Perak n’hallomp ket chom yaouank da virviken? Ec’h an da lâret dit! »
Ha me treiñ outi ha parañ ma selloù en he re evel ur mestr prezegenner.

Arabat!
Arabat!

« Kement-se zo dre wall Eva! » a gendalc’his. « Ya, dre wall Eva. Honnezh he devoa selaouet an naer pa ginnigas dezhi debriñ un aval. Hag hi ha mont da welet he gwaz, añfin an hini en devoa roet unan eus e gostezennoù da Zoue evit kaout ur gompagnunez, soñj ‘ta! Ma, mont a ra d’e vete bepred hag e lâr dezhañ ‘Un tamm aval ‘to, Adam? -Ya ‘vat! eme hemañ, Deuet zo naon din.’ Paotr e gof e oa Adam. »

« E! Met Gwennerc’h eo! » emezi, plac’hig dizesk anezhi, pe desket gant eontr Walt kentoc’h.

 

 

Lâret 'm boa deoc'h!
Lâret ‘m boa deoc’h!

« Eee n’eo ket. Ma, selaou ‘ta ar pezh ‘oa c’hoarvezet da heul. Debriñ a rejont an aval hag an aotrou Doue a yeas e fulor: ‘Petra?! emezañ. Debret ‘peus eus ma gwezenn-avaloù tra ma oa difennet ouzhoc’h! Fei, m’emañ kont e-giz-se, kit alemañ ho-taou! Ha peneogwir oc’h bet klouk a-walc’h evit brifañ traoù difennet e vefet tonket da vervel, ya! e-giz-se ‘mañ!’ ha me ‘gav din en devoa tennet e deod warne zoken. Ha te ‘gav dit c’hoazh on drouk pa gasan ac’hanout d’ar c’horn? »

Hag hi sellet ouzhin, liv an diskred pe an digompren en he selloù.

« A! Ya! Ar seizh korrig eo! » emezi goude ur pennadig.

Amzer ur serr lagad em boa soñjet bezañ er pezh-c’hoari La cantatrice chauve.

Evit doare bepred eo aesoc’h kompren istor Gwennerc’h evit nan eo kompren hini Adam hag Eva adkempennet ganin.