Ger an deiz #14

Genoù

Soñj am eus, gwerso, e oa bet graet un arnodenn dreiñ diwar ar brezhoneg er skol-veur. Ma’m eus soñj mat e oa en eil bloavezh DEUG. Ne vern e gwirionez… Er skrid bepred e tiwade genoù unan bennak hag unan fin en devoa (pe he devoa?) troet « du sang coulait de son genou »… N’emaon ket oc’h ober goap rak ma oufec’h penaos em boa troet « ar vignoned nesañ », n’eus ket da vezañ lorc’h ennon. Bezet pe vezet, ar ger genoù eo ger an deiz. Perak? N’eo ket diaes an dra-se (evel ma vez lavaret e mojennoù kozh Iwerzhon): o lenn termenadur ar verb pegañ e oan, rak evel e n’eus forzh peseurt zo e c’hall an nen soñjal e oar ervat ster ur ger bennak met ne ra nemet e dreuzimplij. Setu avat ma welan: Peg hennezh ouzh da c’henoù! E-lec’h ma planter ur gunujenn e dent egile e galleg e vez peget ouzh e c’henoù e brezhoneg.

Marteze e soñjit: perak n’en deus lakaet « pegañ » evel ger an deiz? Dre ma ne’m bije ket kontet ma hanezenn c’hoarvezet er skol-veur hag arabadusoc’h e vije bet ma fennad.

Ger an deiz #13

Spont

Hervez ar geriadur e talvez kement hag « aon bras, trumm a zeu diwar udb. dreistordinal, gourdrouzus. » Heñvel eo ar spont ivez ouzh ul loen dantek ha pa n’emaoc’h ket o c’hedal e c’hall kregiñ ennoc’h. Petra spontusoc’h avat eget ar pezh a c’hallit ober evel pa vefec’h unan bennak all? Kemeromp ur skouer: asantiñ mont d’un abadenn skinwel pa ouzoc’h e viot ankeniet gant ar soñj-se e-pad pell, pell goude war-lerc’h an abadenn; pa ouzoc’h e c’hallo an dud sellet ouzh an abadenn-se e-pad bloaz war ar genrouedad; pa ouzoc’h e viot ken strilhet, ken gwasket ma vo dav deoc’h teuler evezh bras da chom hep respont hebiou.

Ya tudoù, kroget eo ar spont ennon. Hervez kont avat evit gwellaat e rank an nen stourm ouzh e spont. Bec’h de’i!

Ger an deiz #12

Kounnar

Sellit ‘ta! Pell zo ne oa ket bet lakaet ur ger-an-deiz amañ. Lod a soñjo em eus dibabet « kounnar » da heul mouezhiadeg disul diwezhañ… e c’hallfe bezañ. Penaos ne c’hallfen ket bezañ e kounnar pa welan da betra en deus talvezet an adreizh tiriadel? Penaos ne c’hallfen ket bezañ e kounnar pa welan pegen toc’hor eo an demokratelezh, pegen klañvus eo bed an arc’hant bras, pegen klañv eo hon bed e meur a zoare? Penaos chom seder dirak tud ha koadeier o kouezhañ abalamour d’hon follentez? Penaos chom drant pa ouzomp e vo tennet traezh e Breizh evit mont d’ober betoñs e n’onn ket pelec’h?

Krog eo ar gounnar ennon. Ur seurt kounnar all zo ivez: ur gounnar skrivañ, ur gounnar deskiñ, ur gounnar kanañ, ur gounnar barzhonegañ… Ya, c’hem UR seurt am boa skrivet? Lakaomp e c’hallfemp strollañ an holl re-se en unan hepken: ar gounnar bevañ. Ac’hanta! Ne vefe ket titl ur film?

 

Ger an deiz #11

Koad

Meur a dra a vez graet gant koad, goût a rit mat, pezhioù-arrebeuri, tiez, loaioù… ha tan. Tan ba’n ti da dommañ an oaled. Ya, met tan a vo e lec’h all mar bez kaset koad deoc’h gant ur plac’h (pe gant ur paotr mar ne zisplij ket ar baotred deoc’h), tan a vo en ho pazh eta. Un doare all da lâret eo ez eo reut ho pistolodenn pe war reutaat:

Homañ/Hemañ a gas koad din.

Pa soñjan e se [ho lezel a ran da faltaziañ ar pezh a garfet] e teu koad din.

Kemer a ran koad pa glevan frond he c’horf/e gorf.

 

Ger an deiz #9

Filifala

Pa glask an nen gerioù en ur geriadur e c’hall e selloù degouezhout gant traoù ha ne oant ket o klask. Sed a c’hoarvezas ganin hiziv.
Evit c’hoari filifala e tleer bezañ daou d’an nebeutañ, bezañ war o zu mat o-daou (pe ouzhpenn). Gant fent un tamm e kinnigan-me d’am c’haredig c’hoari filifala. Dav eo lavaret n’eo ket ur ger doanius da zistagañ.
Mat eo c’hoari filifala evit ar yec’hed, hini ar spered bepred abalamour d’an andorfin.
C’hoariit ´ta ken lies ha bemdez ma c’hallit!

Ger an deiz #6

gardenn

A cupe of ti in ze gardeunne? Ouate? I donte sink so. Me ‘gav din n’emaoc’h ket gant an hent mat aze. Ma, klaskomp pelloc’h!

Gwelet a rit ar gevnidenn aze? Ya, ya, ouzh ar voger o tiskenn sioulik. Prest eo da lammat warnoc’h. Mar emañ ar voull ganeoc’h e vefet troet en den-kevnidenn. Mat.
Gwelet a rit an naer o’n em silañ e-touesk ar geot uhel dindan an heol kraz? Mar emañ ar voull ganeoc’h e vefet troet en den-naer. Mat.
Gwelet a rit ar razh aze? Ya, ya, he beg ‘barzh en ho poubellenn. Honnezh bepred he deus ho kwelet hag he selloù lufr zo paret warnoc’h. Mar emañ ar voull ganeoc’h e vefet troet en den-razh. (Eee piv an diaoul a youlfe bezañ troet e seurt den?! Ma…) Mat.

Ya, pezh zo avat n’emaoc’h ket e-sell gortoz da c’houzout hag ar voull zo ganeoc’h emichañs. Kentañ tra a zeuy en ho spered marteze – ma n’eo ket treiñ e berserk ha flastrañ penn an holl loened-se – a vo ober gardenn.

Ger an deiz #5

Bikenig

Emaoc’h dirak gwerenn-dal ur stal. N’eus forzh pehini. En tu all e welit un dra gaer, ker ivez, hag a soñj deoc’h e vo prenet ar miz a zeu peogwir emañ izel an dour er stank ganeoc’h er miz-mañ.
Ac’hanta ya! Met ar miz-a-zeu-se a vo kenkoulz all ar miz war-lerc’h pe ar bloaz war-lerc’h pe…
ken na vo lidet gouel sant Bikenig!

Ger an deiz #4

Noz

Ya, noz eo ger an deiz. Kaer em eus klask lakaat an noz da astenn an deiz, ne dapan ket ober kement ha ma karfen. Re vuan e red an amzer evidon ‘m eus aon.

Noz vat deoc’h eta. Warc’hoazh e vo deiz c’hoazh ha da noz e vo noz c’hoazh ivez sañset. Emichañs e lakain c’hoazh an noz da astenn an deiz pa lakay tud all, marteze, an deiz da astenn an noz.